شود . 11 * ايجاد محكمه جنحه و جنايت براى رسيدگى به امور قضايى جنحه و جنايت ، محكمه‌اى با همين نام در وزارت عدليه به رياست ميرزا شفيع جهانشاهى 12 افتتاح گرديد . 13 * انتصاب رياست اداره معارف دكتر احمد خان عماد الملك به سمت رياست اداره معارف منصوب گرديد . 14 [ تصوير ] ميرزا شفيع جهانشاهى

--> ( 1 ) . روزنامه ايران ، 26 / 12 / 1299 ، ص 1 . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . جنگ جهانى اول در جنوب ايران ، ص 147 . ( 4 ) . روزنامه ايران ، 27 / 12 / 1299 ، ص 2 و زندگانى سياسى ؛ اجتماعى سيد ضياء الدين طباطبايى ، ص 209 . ( 5 ) . زندگانى سياسى ، اجتماعى سيد ضياء الدين ، ص 209 ، 210 ؛ دولت ايران تصميم گرفته بود قبل از آنكه خطآهن برازجان - بوشهر كه قبلا توسط انگليسىها احداث شده بود ، برچيده شود اقدام به خريدارى آن كند . اين خبر در روزشمار تاريخ ايران اثر باقر عاقلى تاريخ 27 / 12 / 1299 قيد شده است ! ( م ) . ( 6 ) . اسماعيل ممتاز معروف به ممتاز الدوله ، فرزند مكرم السلطنه تبريزى در دهم ذى الحجه 1289 ق ، در تبريز به دنيا آمد در منابع مختلف سال تولد او را سال‌هاى 1285 ، 1295 ق ، 1253 و 1285 ش ، نقل كرده‌اند . وى تحصيلات خود را در تبريز انجام داد و به استخدام وزارت خارجه درآمد . مدتى رياست كارگزارى آذربايجان را به عهده داشت و چندى نيز منشى و مترجم حكومت سنندج بود . در سال 1314 ق ، وابسته نظامى سفارت ايران در استانبول شد . در سال 1315 جنرال كنسولگرى استانبول گرديد و سال‌ها در سفارت ايران مشغول به خدمت بود تا اينكه ، در سال 1323 به تهران احضار شد و به رياست دار الترجمه صدراعظم ( عين الدوله ) منصوب گرديد . وى در انتخابات دوره اول مجلس به وكالت رسيد و در اواخر دوره ، بعد از استعفاى احتشام السلطنه در سن سى و دو سالگى به رياست مجلس انتخاب گرديد . هنگامى كه محمد على ميرزا مجلس را به توپ بست ممتاز الدوله رئيس مجلس بود . وى براى حفظ جان خود به اتفاق حكيم الملك به سفارت فرانسه پناه برد و سپس به پاريس رفت . بعد از استبداد صغير و خلع محمد على شاه ، ممتاز الدوله از سوى مردم تبريز به وكالت مجلس دوم انتخاب شد . در سال 1329 ق ، مجددا چند ماه رياست مجلس را عهده‌دار شد و سپس وزير ماليه بود . در كابينه اول صمصام السلطنه همچنان وزير ماليه و در كابينه علاء السلطنه وزير عدليه شد . در كابينه دوم علاء السلطنه وزير ماليه و در سال 1297 ش ، وزير عدليه شد . پس از كودتاى 1299 ش ، و در تمام دوران حكومت سيد ضياء در زندان بود . بعد از سقوط سيد ضياء همه زندانيان از جمله ممتاز الدوله آزاد شدند . وى در كابينه قوام السلطنه وزير معارف شد و بعد از آن تاريخ ، ديگر شغل چندان مهمى به او داده نشد . سرانجام وى در 21 آذر 1312 درگذشت . ( كتاب نارنجى ، ص 159 ؛ رجال وزارت خارجه در عصر ناصرى و مظفرى ، ص 139 ؛ مجله دانشكده ادبيات ، مهر 1340 ، شم 1 ، ص 25 ؛ رجال عصر مشروطيت ، ج 1 ، ص 114 ؛ تاريخ بيست‌ساله ايران ، ج 1 ، ص 236 ؛ شرح حال رجال ايران ، ج 1 ، ص 141 ، 140 ؛ تاريخ انقلاب مشروطيت ، ج 1 ، ص 628 - 629 ؛ روزنامه اطلاعات ، 22 / 9 / 1312 ، ص 1 ) . ( 7 ) . اسناد كابينه كودتا ، ص 98 . ( 8 ) . اين موضوع در تاريخ 25 / 12 / 1299 تصويب شد ولى در كتاب تاريخ بيست ساله ايران ، ج 1 ، ص 298 ، تاريخ 27 / 12 / 1299 براى آن آورده شده است . ( م ) . ( 9 ) . همچنين مقرر شد كه در ميهمانى رسمى دولت نيز ، به عوض مشروبات الكلى ، دوغ و شربت قند و نظير اين نوشيدنىها استفاده شود ولى بالفور از مقامات انگليسى دليل اين اقدام كابينه را از منع مسكرات دو چيز دانسته است : يكى آنكه ، هرگاه مسكرات به حالت آزاد باقى بماند ، ممكن است قزاق‌ها زياده‌روى بنمايند و موجبات مزاحمت مردم را فراهم نمايند و ديگر اينكه ، احساسات ملى و دينى و مذهبى را در مقابل بلشويسم تقويت نمايند . ( تاريخ بيست ساله ايران ، ج 1 ، ص 298 - 299 ) . ( 10 ) . زندگانى سياسى ، اجتماعى سيد ضياء الدين طباطبايى ، ص 209 - 210 و تاريخ بيست ساله ايران ، ج 1 ، ص 298 . ( 11 ) . مراسله حكومت‌نظامى تهران به اداره نظميه ، 25 / 12 / 1299 ، اسناد ملى ايران ، شم ت 293001479 . ( 12 ) . ميرزا شفيع جهانشاهى فرزند ميرزا مهدى مجتهد در سال 1260 ش ، متولد شد . در سال 1293 ش ، به خدمت قضا اشتغال ورزيد و مشاغل مختلف قضايى را در آذربايجان طى كرد . مدتى نيز معاونت سيد نصر اللّه تقوى در دادستانى بود . در سال 1325 ش ، ميرزا شفيع جهانشاهى به رياست كل ديوان عالى كشور رسيد . پس از واقعهء 30 تير 1331 ش ، عبد اللّه لطفى وزير دادگسترى ، جهانشاهى را بازنشسته كرد ، اما پس از كودتاى 28 مرداد 1332 ش ، مجددا جهانشاهى به رياست ديوان عالى كشور منصوب گرديد و پس از يك روز تصدى آن سمت در اثر سكته قلبى درگذشت . ( شرح حال رجال سياسى و نظامى ايران ، ج 1 ، ص 564 - 563 ) . ( 13 ) . روزنامه ايران ، 26 / 12 / 1299 ، ص 1 . ( 14 ) . همان ، 20 / 12 / 1299 ، ص 1 .